Google
Cur-Cuna - Bilgi, Eğlence ve Yaşam Portalınız! Bilgi, Eğlence ve Yaşam Portalı
Ana Sayfa - Ajanda - Astroloji / Burçlar - Cep - Dosya - Eğitim - Ev / Dekorasyon - Faydalı Bilgiler - Giyim / Moda - Hobi - Kariyer - Kültür / Sanat - Magazin - Mekan - Otomobil 
Özel Günler - Sağlıklı Yaşam - Seyahat / Tatil - Spor - Teknoloji - Televizyon - Eğlence - Yaşam - Çocuk - Dostlarımız - Erkek - Genç - Kadın - Seri İlan - Ziyaretçi Defteri 
Televizyon



Televizyon dizilerinin şive mücadelesi
Adana'lı - Oktay Kaynarca - Dilber Hala - Binnur Kaya Dilber Hala 'Adanalı'yı diliyle dövüyor!
      Durgunlaşan dizi piyasası Anadolu karakterleri ile reytingleri hareketlendirme peşinde. Elveda Rumeli dizisi ile başlayan furyaya, Kurtlar Vadisi (Muro), Yol Arkadaşım, Son Ağa (Salim Ağa), Avrupa Yakası (Dilber Hala, Dursun), Benim Annem Bir Melek (Hasıla ve Sıddık), Akasya Durağı (Ali Kemal, Osman) ve son olarak da Adanalı (Adanalı Komiser Yavuz) dizisi katıldı.

      Bu diziler Anadolu'nun sadece kültür olarak değil dil olarak da büyük zenginlik sergilediğinin bir göstergesi aslında. Avrupa Yakası'nın bu sezon diziye katılan Dilber Hala karakteri bunun en iyi örneklerinden biri. Adanalı Dilber Hala sadece yöresinin dilini değil deyimlerini, atasözlerini ve manilerini de seyirciye her fırsatta sunuyor. Hatta pek çok kişi 'hoşşik, gındırık, gadasını alduğum, zaar' kelimelerinin anlamını bilmese bile diline pelesenk etti. Dizinin senaristi Gülse Birsel de bunun farkına varmış olacak ki geçenlerde 'Dilber Hala Sözlüğü' çıkardı. Bunda şüphesiz ki Birsel'in senaryoyu yazarken seçtiği kelimelerin doğru kullanımı kadar rolünü başarıyla oynayan ve aynı zamanda Adanalı olan Binnur Kaya'nın da etkisi var. Aynı dizideki Laz Dursun'da da sadece konuşması değil Karadenizli olmanın her özelliği mevcut. Dediği dedik, inatçı, mesafeli ve sakin.

      Kurtlar Vadisi'ndeki Muro (Mustafa Üstündağ) karakteri her ne kadar kötü bir rol olsa da sırf temsil ettiği yörenin (Güneydoğu) ağzını iyi kullanmasıyla sempati topladı. Hatta bu tiplemeden kocaman bir sinema filmi bile çıktı. Adı bile 'Muro' olan film yakında vizyona girecek. İç Ege ağzını en iyi kullanan yönetmenlerden biri şüphesiz Çağan Irmak. Onun projesi olan Yol Arkadaşım da bulunduğu yöreyi iyi temsil eden dizilerden biri. Benim Annem Bir Melek dizisinin Hasıla ve Sıddık karakterleri de tıpkı bir İç Anadolu insanı gibi. Yine Akasya Durağı dizisindeki Laz Ali Kemal ve Osman Ağa'nın şiveleri başarılı ve inandırıcı bulunuyor. Baba Ocağı dizisi de bu konuda ortalamayı tutturabilen dizilerden.

      Ancak her dizideki oyuncular temsil ettikleri yörenin şivesini doğru kullanamıyor. Özellikle de başrol oyuncuları bu konuda büyük eleştirilere maruz kalıyor. Mesela, ismi bile 'Adanalı' olan dizinin başrol oyuncusu Oktay Kaynarca'nın Adanalı değil de Doğu ağzıyla konuştuğu, Son Ağa'daki Salim Ağa'yı canlandıran Tamer Karadağlı'nın da bir Nevşehirli gibi değil de Doğu insanı gibi konuştuğu iddia ediliyor.

      Şu anda büyük başarı yakalayan Elveda Rumeli dizisi oyuncuları da ilk başlarda büyük zorluklarla karşılaşıyor ve eleştiri alıyorlardı. Ancak aldıkları dersler sayesinde Rumeli halkı gibi konuşmayı başardılar. Diğer filmlere bu örnek olur mu bilemeyiz ama Elveda Rumeli denemiş ve faydasını da görmüş. Dizilerdeki bu yanlış konuşulan şivelerden rahatsız olan Türk Dil Kurumu Başkanı Prof. Dr. Şükrü Akalın, karakterlerin baştan sona yerel bir ağızla konuşması yerine yörenin belirgin deyim ve ünlemleri kullanılarak yerellik duygusu verilebileceğine vurgu yapıyor.

      Aslına bakılırsa şiveler bu coğrafyaya özgü en büyük zenginliğimiz. Farklı ağızlarda konuşup da bir arada barış ve huzur içinde yaşamanın ortak paydası bir anlamda. Ama dizilere yansıtılırken de bu eksende değerlendirilirse sanırız çok daha olumlu tepkiler alınabilecek.

'Adana Ağzı Sözlüğü' çıkaracak kadar çok malzemem var
      Gülse Birsel (Avrupa Yakası - Senarist, oyuncu): "İnternetten ve kitaplardan Adana ile ilgili bayağı bir araştırma yaptık. Binnur, Adana şivesini doğru kullanmaya, ben de doğru kelimeleri ve deyimleri bulmaya çalışıyorum. Adanalılardan aldığımız tepkiler doğru kullandığımız yönünde. Her gün Adanalılardan onlarca mail geliyor. 20-30 bölüm daha yazarsam bir Adana ağzı sözlüğü çıkarabilecek kadar çok malzemem olacak. Dizideki Dursun karakteri de Trabzonlu."

Senaryoyu oyuncuların performansına göre değiştirdim
      Vasıf Küçükoruç (Benim Annem Bir Melek-Senarist): "Kafamdaki Hasıla ve Sıddık karakterleri şu anki hallerinden daha üçkâğıtçı, apartmandaki komşuları birbirine düşüren ve bu durumdan nemalanmaya çalışan tiplerdi. Ama oyuncuların performansını görünce bu iki karakterin asla üçkâğıtçı olamayacağı kanaati hasıl oldu, bu benim değil oyuncuların başarısıdır."

'Adanalı' eleştiri alıyor
      Yüksel Aytuğ (Sabah Gazetesi TV Eleştirmeni): "Anadolu'nun renkli mozaiğine dizi senaristleri de kayıtsız kalamıyor. Bunda reyting ölçümü yapılan 34 ilin seyircilerini "gafil avlamak" gibi gizli bir hedefin de rolü olabilir. Şivelerin yerinde ve en ustaca kullanıldığı dizi Avrupa Yakası. Dilber Hala bu konuda çok başarılı. Ama 'Adanalı', Adanalılardan büyük eleştiri alıyor."

Dilber Hala'yı anlama sözlüğü
Dilber hala sözlüğü       Avrupa Yakası'nın senaristi Gülse Birsel, diziye yeni katılan, ancak kısa sürede büyük ilgi gören Dilber Hala karakterini anlamak için rehber hazırladı.

      Sabah Gazetesi'ndeki köşesinde Dilber Hala'ye yer veren Birsel, "Artık herkesin Dilber hala gibi konuşuyor olduğu gerçeği ve halanın popülaritesi gözden kaçacak gibi değil. Adanalıların favorisi Dilber'in kullandığı yöreye özgü kelime ve deyimler müthiş merak uyandırıyor. Bu vesileyle bir sözlük vermek bir nevi görevim diye düşünüyorum" dedi.

İŞTE DİLBER HALA SÖZLÜĞÜ:
  • Hoşşik: Yalaka, karaktersiz, ukala
  • Dinelmek: Ayakta kalmak
  • Banadura: Domates
  • Gındırık: Aralık
  • Gıllik, gıllicik: Küçük, küçücük
  • Sası: Tatsız, yavan
  • Zebil gibi: Çok, gereğinden fazla
  • Hatın kız: Hanım kız
  • Booy boy: Eyvaah eyvah
  • Bahele: Bak hele
  • Çekticeği damar kurusun: Çektiği damar, soy, kurusun
  • Soykası batasıca: Soyu sopu batasıca
  • Zaar: Zahir, herhalde, öyle görünüyor ki
  • Kele: Ayol
  • Cıvır: Diri, genç
  • Avel: Aptal
  • Cibilliyet: Geçmiş
  • Bici bici: Adana'ya özgü, nişasta, gül suyu ve buzla yapılan bir tatlı
  • Gadasını almak: Derdini, belasını almak
  • Zumzuk: Yumruk

    Kaynak: Zaman




    Google